پاسخ سوالات متداول دانشجویان در مورد زبان عمومی کنکور کارشناسی ارشد و دکتری

سوالات زبان کنکور ارشد، مشتمل بر ۲۵ سوال برای هر رشته و گرایش است که به دو گروه تقسیم می‌شود: زبان عمومی (۱۰ سوال) و زبان تخصصی (۱۵ سوال).

• زبان عمومی (۱۰ سوال): ۷ سوال واژگان و ۳ سوال گرامر در قالب کلوزتست.
• زبان تخصصی (۱۵ سوال): مربوط به رشتهٔ هر داوطلب. معمولاً سه متن تخصصی با ۵ سوال برای هر متن؛ گاهی یکی از متن‌ها حذف و به‌جای آن ۵ تک‌سوال تخصصی (جای خالی) پرسیده می‌شود.

برای پاسخ به ۱۰ سوال زبان عمومی، خواندن جلد ۱ تا ۳ زبان عمومی زیر ذره‌بین کفایت می‌کند (جلد اول و سوم برای واژگان و جلد دوم برای گرامر). برای سوالات تخصصی هم علاوه بر دانش رشته‌تان، باید با تکنیک‌های پاسخ به متن آشنا باشید؛ این تکنیک‌ها در جلد سوم آمده است.

با خواندن همین سه جلد و بدون مطالعهٔ جداگانهٔ زبان تخصصی، به‌طور متوسط می‌توان به درصد ۶۰ در زبان عمومی و تخصصی رسید. برای درصد بالاتر لازم است متن‌های تخصصی رشتهٔ خودتان را در کنکورهای ۱۱ سال اخیر پاسخ دهید.

در کنکور دکتری سوال زبان تخصصی نیست و هر ۴۰ تست، زبان عمومی است:

• ۱۴ سوال گرامر (چهارگزینه‌ای).
• ۱۶ سوال واژگان (چهارگزینه‌ای).
• ۱۰ سوال درک مطلب؛ متن‌ها آکادمیک هستند اما تخصصی نیستند.

برای پاسخ به همهٔ سوالات، خواندن دو منبع کافی است: جلد اول (الزامی؛ واژگان فقط در این کتاب پوشش کامل دارد) و کتاب زبان دکتری زیر ذره‌بین. کتاب دکتری گرامر، درک مطلب، تست‌های مبحثی و تالیفی و پاسخ تشریحی کنکورهای دکتری را یک‌جا دارد، پس برای آزمون زبانی پس از کنکور (مثل EPT و MSRT) هم مفید است.

بله، حتماً. کتاب‌های زیر ذره‌بین برای اولین بار سوالات همهٔ رشته‌ها را گردآوری و تشریحی پاسخ داده‌اند، و دلیلش این است: هر سال چند نمونه تست زبان عمومی (۶ نمونه، اخیراً ۳ نمونه) طراحی می‌شود و به‌صورت تصادفی بین گروه‌های آزمونی صبح و عصر روزهای برگزاری تقسیم می‌شود. پس سوالات زبان عمومی همهٔ دانشجویان یک نوبت، از هر رشته‌ای، یکسان است.

سطح این نمونه‌ها تقریباً برابر و بسیار شبیه به هم است؛ گزینه یا واژه‌ای که یک سال برای گروه مدیریت آمده، دو سال بعد در سوال مهندسی عمران می‌آید. بنابراین مرور سوالات همهٔ گروه‌ها دامنهٔ لغات شما را برای کنکورهای بعدی بالا می‌برد. در کنکور دکتری هم همین‌طور است: یک طراح، سوالات دو گروه آزمونی را طرح می‌کند و برای درک دید طراح باید هر دو گروه را پاسخ داد.

پاسخ به نیاز زبانی، چه برای دکتری، چه ادامهٔ تحصیل در خارج از کشور و چه برای پیشرفت در کار، دیر یا زود الزامی است؛ پس بهتر است از فرصت کنکور استفاده کنید و «با یک تیر دو نشان بزنید». درصد بالای زبان هم روی رتبه اثر مستقیم دارد و میانگین درصد زبان رتبه‌های برتر در سال‌های اخیر روند صعودی داشته است. صوت زیر توضیح کامل‌تری می‌دهد.

خیر. شما حتماً یک روز در زندگی باید برای این مشکل چاره‌ای بیندیشید. زبان راه ارتباط شما با فرهنگ‌های دیگر و کار با فناوری‌های روز است؛ پس یک‌بار برای همیشه ترس از ندانستن زبان را کنار بگذارید. اگر پایه ندارید، با برنامهٔ رایگان لکسگرام و جزوه‌های رایگان گرامر و واژگان پایه (پایین همین صفحه) از صفر شروع کنید.

چهار هفتهٔ اول برنامهٔ لکسگرام با جزوه‌های رایگان پیش می‌رود، پس برای شروع نیازی به خرید فوری کتاب نیست.

داوطلبان آزمون‌های بین‌المللی (مثل TOEFL و IELTS) و مطالعهٔ خودخوان می‌توانند مطابق برنامهٔ دکتری پیش بروند؛ فقط نیازی به تست‌زنی از کتاب ندارند و برنامه‌شان زودتر تمام می‌شود. خواندن جلد ۱ برای گسترش دامنهٔ لغات اکیداً توصیه می‌شود.

همهٔ کتاب‌ها در صفحهٔ کتاب‌ها معرفی شده‌اند و برای خرید به صفحهٔ خرید کتاب مراجعه کنید.

معمولاً طراحان زبان عمومی روی منبع خاصی نظر ندارند و سوالات از طیف گسترده‌ای از منابع مطرح می‌شود، پس نمی‌توان منبع مشخصی را هدف گرفت. در کتاب‌های زیر ذره‌بین برای اولین بار منبع هر سوال ذکر شده و مثال‌ها و سوالات تالیفی انتهای کتاب هم از همان منابع انتخاب شده‌اند. پراکندگی منابع زیاد است، اما روند کنکور یکسان است و شما با مطالعهٔ این مجموعه آن را درک می‌کنید.

برای لغات پرتکرار کنکورهای اخیر به جلد اول، برای گرامر به جلد دوم یا کتاب دکتری مراجعه کنید. تکنیک درک مطلب برای ارشد در جلد ۳ و برای دکتری در کتاب زبان دکتری آمده است.

بر مبنای سوالات سال‌های اخیر، مطالعهٔ ۵۰۴ و تافل تنها بخش کوچکی از نیاز شما را پوشش می‌دهد. هر دو کتاب خوب و در سطح بسیار مناسبی هستند، اما برای کنکور جامع نیستند؛ پس از خواندن هر دو هنوز به نیمهٔ راه نرسیده‌اید. هر دو کتاب در بخش دانلودهای سایت قرار دارند.

به اعتقاد مؤلفان، خواندن جلد اول برای زبان عمومی کنکور ارشد و دکتری کاملاً کافی است. زدن درصد بالای ۸۰ دشوار است و خواندن کتاب‌های دیگر برای افزایش دامنهٔ لغات نسبت به زمانی که صرف می‌شود ریسک بالایی دارد. در برنامهٔ درست، به‌طور متوسط می‌توان ۹ تست از ۱۰ تست لغت را پاسخ داد؛ ممکن است با خواندن ۳۰۰۰ لغت دیگر آن ۹ به ۱۰ برسد، اما صرف این زمان منطقی به نظر نمی‌رسد. برای درصد بالا، پیش‌زمینهٔ فرد کمک بیشتری می‌کند تا خواندن منابع متعدد و سردرگمی.

برای همراهی با برنامه و کنکور، آخرین ویرایش‌های موجود این‌ها هستند:

• ارشد: جلد ۱ ویرایش ۹، جلد ۲ ویرایش ۶، جلد ۳ ویرایش ۵
• دکتری، MBA و آزمون‌های زبان داخلی: جلد ۱ ویرایش ۹، کتاب دکتری ویرایش ۴ (با تست‌های ۱۴۰۵)

جلد ۲ ویرایش ۵ یا ۶، جلد ۳ ویرایش ۴ یا ۵ و کتاب دکتری ویرایش ۳ یا ۴ هم برای مطالعه مناسب‌اند. اگر چاپ‌های قدیمی‌تر دارید، تغییرات به حدی بوده که خرید آخرین ویرایش کاملاً منطقی است. برای جلد ۱ حتماً ویرایش ۹ را تهیه کنید. چاپ‌های بعد از ۱۴۰۲ برای برنامه خوب‌اند.

بله. جلد دوم تنها کتاب گرامری است که بر مبنای پاسخ به کلوزتست‌های کنکور ارشد طراحی شده است. کتاب‌های دیگر مبنای خود را آموزش زبان گذاشته‌اند یا به ذکر نکات بسنده کرده‌اند؛ اما در این کتاب شما با ساختار جمله آشنا می‌شوید و گزینه‌های صحیح و غلط تست‌های کنکور موشکافانه تحلیل شده است. با خواندن آن به‌سادگی می‌توانید به بیشتر تست‌های گرامر کنکور پاسخ دهید. داوطلبان دکتری و MBA به‌جای جلد ۲ از کتاب زبان دکتری استفاده کنند.

بله. این کتاب‌ها تاکنون ۱۳۰ بار چاپ شده و بیش از ۲۰۰٬۰۰۰ نسخه از آنها فروش رفته است؛ در کتابفروشی‌های معتبر تحصیلات تکمیلی ایران پیدا می‌شوند و امکان خرید اینترنتی با ارسال به درب منزل در سراسر ایران هم هست. اگر حضوری می‌خرید، قبلش تماس بگیرید و از موجودی مطمئن شوید. فهرست کتابفروشی‌ها، قیمت‌ها و خرید آنلاین در صفحهٔ خرید کتاب آمده است.

هنگام خرید دقت کنید که کتاب اصل رنگی (سیاه و آبی) باشد؛ در همان صفحه توضیح داده شده که نسخهٔ جعلی چه ظاهری دارد.

بله. جلد اول تلفظ فارسی و فونتیک همهٔ واژه‌های کتاب را دارد و برای همهٔ لغات فایل صوتی با صدای مؤلف تهیه شده است که رایگان در اختیار دارندگان کتاب قرار می‌گیرد. برای دسترسی به آن، به صفحهٔ پشتیبانی کتاب که در داخل کتاب معرفی شده مراجعه کنید.

لکسگرام برنامهٔ شخصی ۳۶ هفته‌ای مطالعهٔ زبان بر پایهٔ کتاب‌های زبان زیر ذره‌بین است و استفاده از آن کاملاً رایگان است. هر هفته تکالیف کتاب (واژگان و گرامر) و منابع تکمیلی، یک داستان با فایل صوتی و سوالات درک مطلب، و یک آزمون هفتگی دارید؛ از هفته ۸ به بعد هم مرور روزانهٔ واژگان با روش ElevenPlus اضافه می‌شود. هر روز در «برنامه امروز» می‌بینید چه کارهایی مانده است. برنامه شخصی است: روز اول هر هفته همان روزی است که آن هفته برای شما شروع شده، نه یک تاریخ ثابت برای همه.

لکسگرام را می‌توانید روی گوشی نصب کنید و نسخهٔ اندروید آن هم در گوگل‌پلی موجود است. برای خرید کلاس نیازی به آن نیست؛ کلاس‌ها کاملاً اختیاری‌اند.

برای مطالعهٔ زبان عمومی باید بر حسب سطح خودتان تصمیم بگیرید: دامنهٔ لغاتتان چقدر وسیع است؟ با ساختار جمله چقدر آشنایید؟ درک شما از جمله‌ها و متن‌ها در چه حدی است؟ ساده‌ترین راه، دنبال کردن برنامهٔ ۳۶ هفته‌ای رایگان لکسگرام است که این مسیر را قدم‌به‌قدم مشخص می‌کند. دو صوت زیر هم برای شروع توصیه شده است.

بستگی به سطح زبان شما دارد. اگر واژگان و گرامر دبیرستان کاملاً از ذهنتان رفته، ابتدا آنها را مرور کنید (جزوهٔ واژگان پایه و جزوهٔ گرامر رایگان‌اند) و بعد سراغ این جلد بیایید؛ پیش‌فرض کتاب این است که حداقل‌های واژگان و گرامر دبیرستان را آموخته‌اید.

• داوطلبان ارشد: مستقیماً با همین کتاب شروع کنند و به همین منبع اکتفا کنند. اگر ۲ تا ۳ ماه وقت دارید، واژه‌هایی را بخوانید که ۲ بار یا بیشتر در کنکور تکرار شده‌اند (حدود ۱۱۴۵ واژه). مطالعهٔ بخش‌های «آزمودن» برای این داوطلبان اختیاری است.
• داوطلبان دکتری: همهٔ دروس را بخوانند و روی مترادف‌ها هم تا حدی تمرکز کنند. اگر کتاب را زود تمام کردید، منابع اضافی را از دانلودهای سایت بخوانید و پاسخ تست‌های دکتری سال‌های اخیر را هم در برنامه بگنجانید.
• آزمون‌های بین‌المللی: علاوه بر این کتاب، تست‌های آزمون‌های قبلی را مرور کنند. بخش «آزمودن» برای TOEFL و IELTS توصیه می‌شود.

در کتاب، تعداد تکرار هر واژه با عدد یا ستاره جلوی آن آمده است؛ مثلاً ** ۱ یعنی یک‌بار تکرار در ارشد و دو بار در دکتری، که روی هم ۳ بار می‌شود. تکنیک پیشنهادی مرور لغات ElevenPlus است.

نزدیک به زمان کنکور، کلمه‌هایی که بیش از ۲ بار تکرار شده‌اند را از بخش واژگان انتهای کتاب بخوانید؛ بر اساس ویرایش ۹ جلد اول، حدود ۶۶۵ واژه. دو صوت زیر راه مطالعهٔ سریع را نشان می‌دهد. اما به یاد داشته باشید که عجله بدترین تصمیم زبانی است: بخشی از برنامه را درست و حسابی اجرا کنید، نه همه را سرسری.

به یک شرط: داستان‌های آن هفته‌ها را بخوانید و راحت متوجه شوید و ترجمه کنید، آزمون‌هایش را بدهید و در دستهٔ «عالی» قرار بگیرید. برای سریع‌تر رفتن به هفتهٔ بعد باید در اولین تلاش آزمون هفتهٔ قبل نمرهٔ ۸۵٪ یا بیشتر بگیرید. به تند خواندن اصرار نکنید؛ دلیل رها کردن زبان برای ۹۰ درصد زبان‌آموزان همین «صبور نبودن» است، و در زبان میانبر وجود ندارد.

صرف حضور در کلاس تضمین‌کنندهٔ موفقیت نیست؛ اگر کلاس را درست انتخاب کنید، مثل یک کاتالیزور راه را کوتاه می‌کند، اما بدون کلاس هم می‌توان با تکیه بر کتاب‌ها و برنامه به موفقیت کامل رسید. بسیاری از رتبه‌های برتر فقط به منابع اصلی و آزمون‌های آمادگی اکتفا کرده‌اند. اگر در کلاسی شرکت می‌کنید، در فاصلهٔ جلسات حتماً مباحث را بخوانید و دامنهٔ لغاتتان را بالا ببرید.

مؤلفان کلاس‌های ویدئویی هم دارند که می‌توانید آن‌ها را از هر نقطهٔ ایران ببینید؛ توضیحات و نمونه ویدئوها در صفحهٔ کلاس‌ها است. این کلاس‌ها کاملاً اختیاری‌اند و برای استفاده از کتاب‌ها یا برنامهٔ لکسگرام لازم نیستند.

سوالات و پاسخ‌های تشریحی کنکور ارشد و دکتری همهٔ رشته‌ها در صفحهٔ دانلود سوالات و پاسخ کنکور است و تعداد زیادی منبع تست‌زنی در بخش دانلودها قرار دارد. هر آزمون هفتگی لکسگرام هم تمرین خوبی است. دارندگان کتاب‌ها از تست‌های بیشتر موجود در صفحهٔ پشتیبانی کتاب هم استفاده می‌کنند.

زبان تخصصی در برنامه هست: از هفته ۲۳ سراغ درک مطلب تخصصی می‌رویم و قبل از آن حتی یک ثانیه هم لازم نیست برایش وقت بگذارید. زبان تخصصی به زبان عمومی قوی نیاز دارد که تا آن موقع می‌سازید؛ کسی که زبان عمومی‌اش خوب است، زبان تخصصی همهٔ رشته‌ها را می‌تواند بزند.

حدود ۲ ماه و نیم برای خواندن زبان تخصصی همراه با تست‌زنی و تسلط لازم است. بزرگ‌ترین اشتباه این است که متن تخصصی را شروع کنید در حالی که هنوز به زبان عمومی تسلط ندارید؛ چنین کسی باید ۶ یا ۷ ماه تلاش کند تا بازدهی ۲ ماه کسی را داشته باشد که زبان عمومی را بلد است.

عجله. زبان فرایندی است که زمان می‌خواهد. با گفتن اینکه «فلان مقدار روز تا کنکور مانده، پس سریع بخوانم یا فلان بخش را نخوانم»، بدترین تصمیم زبانی را گرفته‌اید. پله‌پله و آهسته با برنامه جلو بروید؛ اگر عجله کنید، چهار هفته بعد با پیام «سنگین بود، نتوانستم» برمی‌گردید، چون پله‌های یادگیری را درست بالا نرفته‌اید. برنامه به ترتیب اهمیت است و هفته‌های اولیه بیشترین اهمیت را دارند.

هر واژه ۱۱ خانهٔ مرور دارد. هدف این است که واژه را با یادآوری فعال و در فاصله‌های درست به حافظهٔ بلندمدت بسپارید؛ علامت + یعنی واژه را به یاد آوردید و − یعنی باید دوباره مرور شود. این همان تکنیک «تیک‌ایت اصلاح‌شده» است که بر پایهٔ ایدهٔ تکرار و بر اساس تجربهٔ دانشجویان بهبود داده شده، و در جلد اول کتاب (۱۱۶ درس) و در برنامهٔ لکسگرام اجرا می‌شود.

1. مرور اول: واژهٔ تازه را عمیق (با معنی و مثال) بخوانید و مثبت بزنید.
2. مرور دوم تا هشتم (روزهای بعد، هشت روز پشت‌سرهم): پیش از دیدن معنی، واژه را از خودتان بپرسید؛ پاسخ درست مثبت و فراموشی منفی.
3. جبران منفی‌ها: بعد از مرور هشتم، واژه‌ای که هنوز هشت مثبت ندارد از روز بعد دوباره مرور می‌شود تا مثبت‌هایش کامل شود؛ در این مرحله فقط واژه‌های منفی‌خورده را مرور کنید، نه همهٔ درس را.
4. مرور نهم، دهم و یازدهم: حدود روزهای ۱۵، ۳۰ و ۶۰ از شروع درس. اگر واژه‌ای منفی خورد، دوباره به صف مرور برمی‌گردد.

برای واژگان، همین‌که با دیدن واژهٔ انگلیسی معنی فارسی را به یاد بیاورید کافی است. در سه نوبت از ۱۱ مرور، مثال‌های هر واژه را هم با دقت بخوانید تا کاربردش را در جمله یاد بگیرید. شنیدن تلفظ واژه‌ها هم بسیار توصیه می‌شود. تکنیک ۱۱ تیک با کمک ۶۰ دانشجوی داوطلب آزمایش شد و نتایج فوق‌العاده‌ای داشت. صوت زیر هم روش را دقیق توضیح می‌دهد.

اگر ترجیح می‌دهید به‌جای تیک و ضربدر و پاک‌کردن، علامت + و − بزنید: «−» یعنی بلد نبودم و «+» یعنی بلد بودم. در مرورهای بعدی، به‌جای پاک کردن ضربدر و کثیف شدن کتاب، هر وقت لغتِ منفی‌خورده را بلد بودید، منفی را با یک خط عمودی به مثبت تبدیل کنید.

جعبهٔ لایتنر یک قوطی درباز با پنج بخش است که ظرفیت بخش‌ها به ترتیب ۱، ۲، ۴، ۸ و ۱۵ برگه است. می‌توانید آن را از مقوا یا قوطی بسازید. هر موضوع یادگرفتنی را روی یک فیش بنویسید: لغت در یک روی کاغذ و پاسخ در روی دیگر.

1. روز اول: فیش‌ها را تکمیل کنید، یکی دو بار مرور کنید و در خانهٔ اول بگذارید.
2. هر روز: فیش‌های خانهٔ اول را بردارید و پاسخ را به یاد بیاورید. آنهایی را که بلد بودید به خانهٔ بعد ببرید و آنهایی را که بلد نبودید در خانهٔ اول بگذارید. هر خانه که پر شد (به ظرفیتش رسید)، فیش‌های آن را همان روز مرور و به خانهٔ بعد منتقل کنید.
3. پشت هر دسته از فیش‌هایی که در یک روز وارد یک خانه می‌شوند یک کاغذ رنگی بلندتر بگذارید تا گروه‌های روزهای مختلف با هم قاطی نشوند.
4. اگر در هر مرحله به فیشی جواب ندادید، باید آن را به خانهٔ اول برگردانید.

اگر وقفه نیندازید، حدود ۳۰ روز طول می‌کشد تا هر پنج بخش تکمیل شود و از روز سی‌ویکم فیش‌ها به تدریج از جعبه خارج می‌شوند؛ هر فیشی که پنج بار موفقیت‌آمیز مرور شده باشد را می‌توانید بایگانی کنید.

خیر. باید کاربرد لغت در جمله را هم ببینید؛ بسیاری از لغات معنی خود را در جمله نشان می‌دهند و باید یاد بگیرید معنی را در قالب جمله حدس بزنید. خواندن متن‌های زبان بهترین راه افزایش دامنهٔ لغات است؛ یک دیکشنری متحرک انگلیسی به فارسی بودن به بسیاری از نیازهای زبانی شما جواب نمی‌دهد. به همین دلیل جلد اول علاوه بر معنی، برای واژه‌های سطح بالای کتاب ۶۰۰۰ مثال با ترجمهٔ فارسی آورده است.

خیر، سخت نگیرید. ما فقط کاربردی‌ترین معانی هر لغت را آورده‌ایم، و در بسیاری از موارد معانی ذکرشده در اصل یک مفهوم هستند. مثلاً justice به معنی عدالت، انصاف و صحت است و آنها چیزی جز بیان‌های مختلف یک مفهوم نیستند؛ یا lend به معنی قرض دادن، اضافه کردن و دادن است، اما در جمله‌ای مثل The smile lent his face a certain boyish charm همهٔ این‌ها یک چیز می‌گویند. تنها در مواردی (مثل settle: حل‌وفصل کردن / مقیم شدن) معانی از هم دورند و جمله مشخص می‌کند کدام مراد است.

خیر، اختیاری است. به کسی که زبانش خوب است یا برای آزمون‌های بین‌المللی مثل تافل و آیلتس آماده می‌شود، خواندنشان را توصیه می‌کنیم؛ برای داوطلبان ارشد و دکتری اختیاری است. اگر زمان کمی دارید یا پایه‌تان قوی نیست (مثلاً نصف مترادف‌ها را بلد نیستید)، از مترادف‌ها بگذرید. اگر زمان زیاد دارید، در دور اول فقط مترادف‌های ساده‌تر را بخوانید و در مرور به سراغ مترادف‌های دشوارتر بروید. در بخش زبان عمومی مستقیماً از مترادف سوال نمی‌شود، اما در زبان تخصصی همهٔ رشته‌ها ۱ تا ۳ سوال مترادف هست. خیلی از مترادف‌ها هم لغات اصلی درس‌های بعدی‌اند. از یادگیری انگلیسی به انگلیسی فرار نکنید و از دیکشنری‌های زبان اصلی استفاده کنید.

هرگز. لغات با تکرار پایین تا حد زیادی هم‌ارزش لغات پرتکرارند. این لغات پیش‌بینی ما از روند کنکور هستند و در سال‌های گذشته از لغاتی با تکرار صفر هم سوال آمده است. اگر زمان کافی دارید از هیچ لغتی به‌راحتی نگذرید؛ فقط وقتی زمان کمی دارید می‌توانید برخی از آنها را کنار بگذارید.

بله. جلد اول (ویرایش ۹) ۲۷۰۷ واژه را همراه با تعداد تکرار هر واژه در کنکورهای ارشد و دکتری آورده است. نتیجهٔ تحلیل این واژگان:

یعنی ۵۹۳ واژهٔ کتاب هنوز در کنکور تکرار نشده‌اند و پیش‌بینی می‌شود در کنکورهای آینده مطرح شوند؛ ۱۱۴۵ واژه دست‌کم ۲ بار و ۶۶۵ واژه بیش از ۲ بار تکرار شده‌اند. در صورت استفاده از این اعداد در سایر سایت‌ها، حتماً نام کتاب را به‌عنوان مرجع ذکر کنید.

هر لغتی را که خواندید، یک کاغذ سفید کنار دستتان بگذارید. بعد از اینکه معنی را درست گفتید، بدون نگاه دوباره، لغت را به انگلیسی روی کاغذ بنویسید و (ترجیحاً با صدای بلند) تلفظش کنید. لغتی که معنی‌اش را درست بگویید، بتوانید بنویسیدش و تلفظش را صحیح بدانید، بدون شک در ذهنتان می‌ماند. اگر یکی از این‌ها درست نبود، حق ندارید تیک بزنید؛ ممکن است آن لغت را بعداً در متن ببینید و با لغت مشابهش اشتباه بگیرید. ویرایش جدید جلد اول تلفظ همهٔ لغات کنکور را هم دارد. صوت زیر کامل‌تر توضیح می‌دهد.

مشکل از عدم تسلط به گرامر است. واژگان آجر است و گرامر سیمان؛ بدون سیمان نمی‌توان از آجر خانه ساخت. منطق شکل‌گیری جمله به دانش گرامر وابسته است. اول گرامر را بخوانید و پس از تسلط به ساختار جمله سراغ ترجمه بروید؛ هنوز صفت را از قید، اسم را از فعل و حروف ربط و اضافه را از هم تشخیص نمی‌دهید و بدون این درک ترجمهٔ درست ممکن نیست. گرامر ستون و پایهٔ زبان انگلیسی است؛ حتی اگر در ظاهر خسته‌کننده باشد، از آن دست نکشید.

برای پاسخ به سوالات درک مطلب باید با تکنیک‌ها و راهکارهای آن آشنا باشید. در جلد سوم و کتاب زبان دکتری، بر مبنای تست‌های کنکور همهٔ رشته‌ها، راهکارهای ساده و عملی آموزش داده شده است؛ گردآوری این تکنیک‌ها به‌گونه‌ای که برای همهٔ رشته‌ها قابل استفاده باشد برای اولین بار انجام شده است. در ویدئوی رایگان استاد جهانشاهی (حدود ۲ ساعت) هم این تکنیک‌ها توضیح داده شده است. خلاصهٔ توصیه‌های مؤلفان:

• اول متن یا اول سوال؟ اول جملهٔ اول همهٔ پاراگراف‌ها را بخوانید تا معلوم شود هر پاراگراف درباره چیست، وارد جزئیات نشوید و مستقیم سراغ سوالات بروید؛ هر سوال را بر اساس چیزی که دقیقاً پرسیده جواب دهید و فقط همان بخش متن را با دقت بخوانید. خواندن کامل متن قبل از دیدن سوالات معمولاً وقت زیادی می‌گیرد.
• اولویت سوالات: اول سوالات واژگان در متن (مترادف کلمهٔ زیرخط‌دار) و مرجع ضمیر، بعد سوال ایدهٔ اصلی یا عنوان، و بعد بقیه. دسته‌های اول با خواندن کمتر و زمان کوتاه‌تری جواب داده می‌شوند و در واقع سوال زبان عمومی‌اند.
• سوال واژگان: حتی اگر مترادف را بلدید، جمله را ببینید؛ گاهی منظور طراح معنی دوم کلمه است.
• مرجع ضمیر: اول همان جمله و جملهٔ قبل را بررسی کنید. مرجع معمولاً قبل از ضمیر می‌آید ولی نه همیشه؛ مثلاً در Before he went on stage, Arash took a deep breath ضمیر he به Arash برمی‌گردد. در آخر گزینه را جای ضمیر بگذارید و ببینید جمله معنی می‌دهد یا نه.
• ایدهٔ اصلی: گزینه‌ای را انتخاب کنید که ایدهٔ اصلی را پوشش دهد، نه بیش‌ازحد کلی باشد و نه بیش‌ازحد جزئی.
• بقیهٔ سوالات: یک کلمهٔ کلیدی در صورت سوال یا گزینه‌ها پیدا کنید و متن را دنبالش بگردید (scan)؛ یک جمله قبل و بعد آن را بخوانید و جواب بدهید.
• گزینهٔ درست معمولاً بازنویسی متن است (مترادف یا ساختار دیگر)، و خیلی کم پیش می‌آید صددرصد شبیه متن باشد؛ پس بیشتر از هر چیز به دانش واژگان عمومی نیاز دارید.

درک مطلب تخصصی در برنامهٔ لکسگرام از هفته ۲۳ شروع می‌شود، اما با داستان‌های هفتگی از هفتهٔ اول درک مطلب تمرین می‌کنید.